| # | Öğrenim Çıktıları | Bilgi | Beceri | Yetkinlik |
|---|---|---|---|---|
| 1 | İslam hukuk ilminin mâhiyetini ve gayesini anlar. | |||
| 2 | Usûl-i fıkıh ilmindeki farklı yazım türlerini kavrar. | |||
| 3 | İslam hukuk metodolojisinde Kur’an’ın delil olma durumunu ve ayetlerin delâletlerini öğrenir. | |||
| 4 | İslam hukuk metodolojisinde Sünnetin şer’î delil olarak nasıl ele alındığını inceler. | |||
| 5 | İslam hukuk metodolojisinde icmâ delilinin mahiyetini açıklar. | |||
| 6 | İslam hukuk metodolojisinde kıyas delilinin mahiyetini açıklar. | |||
| 7 | İslam hukuk metodolojisinde maslahat delilini ve hükümlerde kullanımını öğrenir. | |||
| 8 | İslam hukuk metodolojisinde örf delilinin mahiyetini açıklar. | |||
| 9 | İslam hukuk metodolojisinde istihsân delilinin mahiyetini açıklar. | |||
| 10 | İslam hukuk metodolojisinde diğer ta’lî delilleri kavrar. |
Temel Ders Kitabı:
Zekiyüddin Şaban, İslam Hukuk İlminin Esasları, trc. İbrahim Kâfi Dönmez, TDV Yayınları, Ankara 2011.
Yardımcı Kaynaklar:
-
| Hafta | Konu Başlığı | İlgili Kaynaklar | İş Yükü |
|---|---|---|---|
| 1 | Fıkıh Usûlüne Dair Genel Bilgiler-Fıkıh Usûlünün Tarifi | Zekiyüddin Şaban, İslam Hukuk İlminin Esasları,27-31. | Öğrencinin derse hazırlıklı gelmesi, gerekli ön okumaları yapması, ders sırasında sorular sorarak aktif katılım göstermesi beklenmektedir. |
| 2 | Fıkıh Usûlünde Yazım Metodları ve Bu Metodlara Göre Yazılmış Eserler | Zekiyüddin Şaban, İslam Hukuk İlminin Esasları,33-39. | Öğrencinin derse hazırlıklı gelmesi, gerekli ön okumaları yapması, ders sırasında sorular sorarak aktif katılım göstermesi beklenmektedir. |
| 3 | Şer’î Hükümlerin Delilleri, Kitab Delili ve Hükümlere Delâleti ve Hükümleri Açıklayışı | Zekiyüddin Şaban, İslam Hukuk İlminin Esasları,45-65 | Öğrencinin derse hazırlıklı gelmesi, gerekli ön okumaları yapması, ders sırasında sorular sorarak aktif katılım göstermesi beklenmektedir. |
| 4 | Sünnet Delili, Çeşitleri, Mütevâtir, Meşhur ve Âhâd Sünnet | Zekiyüddin Şaban, İslam Hukuk İlminin Esasları,71-87. | Öğrencinin derse hazırlıklı gelmesi, gerekli ön okumaları yapması, ders sırasında sorular sorarak aktif katılım göstermesi beklenmektedir. |
| 5 | Sünnetin Kur’an’a Göre Yeri, Hz. Peygamber’in Filleri ve Kısımları | Zekiyüddin Şaban, İslam Hukuk İlminin Esasları,95-104. | Öğrencinin derse hazırlıklı gelmesi, gerekli ön okumaları yapması, ders sırasında sorular sorarak aktif katılım göstermesi beklenmektedir. |
| 6 | İcmâ Delili, İcmâın Gerçekleşme Şartları, İcmânın Çeşitleri ve Kaynak Değeri | Zekiyüddin Şaban, İslam Hukuk İlminin Esasları,104-124. | Öğrencinin derse hazırlıklı gelmesi, gerekli ön okumaları yapması, ders sırasında sorular sorarak aktif katılım göstermesi beklenmektedir. |
| 7 | Kıyas Delili, Kıyasın Hüccet Değeri, Kıyasın Rükünleri ve Şartları | Zekiyüddin Şaban, İslam Hukuk İlminin Esasları,126-167. | Öğrencinin derse hazırlıklı gelmesi, gerekli ön okumaları yapması, ders sırasında sorular sorarak aktif katılım göstermesi beklenmektedir. |
| Arasınav | Arasınav Haftası | ||
| 8 | Mesâlih-i Mürsele Delili, Hüccet Değeri ve Kabul Edenler ile Etmeyenlerin Delilleri | Zekiyüddin Şaban, İslam Hukuk İlminin Esasları,168-178. | Öğrencinin derse hazırlıklı gelmesi, gerekli ön okumaları yapması, ders sırasında sorular sorarak aktif katılım göstermesi beklenmektedir. |
| 9 | İstihsân Delili, Çeşitleri ve Maslahat ile Mukayesesi | Zekiyüddin Şaban, İslam Hukuk İlminin Esasları,178-194. | Öğrencinin derse hazırlıklı gelmesi, gerekli ön okumaları yapması, ders sırasında sorular sorarak aktif katılım göstermesi beklenmektedir. |
| 10 | Örf Delili, Örfün Kaynak Değeri | Zekiyüddin Şaban, İslam Hukuk İlminin Esasları,195-201. | Öğrencinin derse hazırlıklı gelmesi, gerekli ön okumaları yapması, ders sırasında sorular sorarak aktif katılım göstermesi beklenmektedir. |
| 11 | Sedd-i Zerayi’, Hüccet Değeri ve Önemi | Zekiyüddin Şaban, İslam Hukuk İlminin Esasları,202-207. | Öğrencinin derse hazırlıklı gelmesi, gerekli ön okumaları yapması, ders sırasında sorular sorarak aktif katılım göstermesi beklenmektedir. |
| 12 | Şer’u Men Kablenâ ve Mâhiyeti | Zekiyüddin Şaban, İslam Hukuk İlminin Esasları,208-212. | Öğrencinin derse hazırlıklı gelmesi, gerekli ön okumaları yapması, ders sırasında sorular sorarak aktif katılım göstermesi beklenmektedir. |
| 13 | Sahâbî Kavli ve Hüccet Değeri | Zekiyüddin Şaban, İslam Hukuk İlminin Esasları,213-216. | Öğrencinin derse hazırlıklı gelmesi, gerekli ön okumaları yapması, ders sırasında sorular sorarak aktif katılım göstermesi beklenmektedir. |
| 14 | İstıshâbın Tarifi ve Çeşitleri | Zekiyüddin Şaban, İslam Hukuk İlminin Esasları,217-222. | Öğrencinin derse hazırlıklı gelmesi, gerekli ön okumaları yapması, ders sırasında sorular sorarak aktif katılım göstermesi beklenmektedir. |
| Final | Yarıyıl Sonu Sınavları |
| Değerlendirme Türü | Açıklama | % |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 40 | |
| Final | 60 |
HARF NOTU BAREMİ: AA: 85 / BA: 75 / BB: 70 / CB: 65 / CC: 60 / DC: 55 / DD: 50
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi | Toplam |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil Haftalık Toplam Ders Saati) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi (Tekrar, Pekiştirme, Ön Çalışma vb.) | 14 | 2 | 28 |
| Ödev | - | - | 0 |
| Kısa Sınav | - | - | 0 |
| Kısa Sınav Hazırlık | - | - | 0 |
| Sözlü Sınav | - | - | 0 |
| Sözlü Sınav Hazırlık | - | - | 0 |
| Rapor (Hazırlık ve Sunum Süresi Dahil) | - | - | 0 |
| Proje (Hazırlık ve Sunum Süresi Dahil) | - | - | 0 |
| Sunum (Hazırlık Süresi Dahil) | - | - | 0 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Ara Sınav Hazırlık | 1 | 15 | 15 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı Hazırlık | 1 | 20 | 20 |
| Toplam İş Yükü | 93 | ||
| Toplam İş Yükü / 30 | 3.10 | ||
| Dersin AKTS Kredisi | 3 | ||
(5: Çok yüksek, 4: Yüksek, 3: Orta, 2: Düşük, 1: Çok düşük)
| PÇ No / Metin | Öğrenme Çıktıları | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ÖÇ1 | ÖÇ2 | ÖÇ3 | ÖÇ4 | ÖÇ5 | ÖÇ6 | ÖÇ7 | ÖÇ8 | ÖÇ9 | ÖÇ10 | |
| PÇ1: İlahiyat alanına ilişkin temel kavram ve kuramları bilir, bunları kullanarak güncel olay ve olguları açıklar. | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - |
| PÇ2: Sahip olduğu yabancı dil bilgisi ile alanındaki yeni çalışmaları ve bilimsel gelişmeleri takip eder, elde ettiği yabancı literatürdeki bilgileri ilgililerle paylaşır. | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| PÇ3: Sosyal, kültürel ve evrensel değerleri benimser, araştırma, iletişim ve eylemlerinde erdemli davranışlar sergiler, tarihi ve kültürel mirasın aktarımına katkı sağlar. | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - |
| PÇ4: Alanıyla ilgili karşılaştığı sorunları doğru bir şekilde tanımlar, bunlara disipliner ve disiplinlerarası çalışmalarla uygun çözüm ve alternatifler geliştirir ve bunları ilgili kurumlarla paylaşır. | - | - | - | X | - | - | - | - | - | - |
| PÇ5: Değişen ve gelişen yerel / küresel sosyal ve politik konjonktürü yakından takip eder ve yeni şartlara uygun anlayış ve yaklaşımlar geliştirir. | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - |
| PÇ6: Dini anlayış ve uygulamaların bireysel, toplumsal ve evrensel boyuttaki yansımalarını fark eder. Toplumsal hayatta ortaya çıkan ihtiyaç ve sorunlara dini alandan bilimsel çözümler sunar ve bunları ilgili kurumlarla paylaşır. | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - |
| PÇ7: Alanına ilişkin eğitimsel süreçleri etkin bir şekilde planlar, bu planları uygular ve mesleki ve akademik gelişimine yönelik sosyal, kültürel ve sanatsal etkinliklere katılır. | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| PÇ8: Alanına ilişkin akademik ve kültürel birikimi eleştirel bir yaklaşımla analiz eder, hayatı boyunca alanına ilişkin yeni öğrenme ortamlarına katılmaya istekli olur. | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - |
| PÇ9: Sahip olduğu bilgi ve yetkinlikleri alanıyla ilgili eğitim, araştırma ve topluma hizmet faaliyetlerinde yetkin şekilde kullanır. | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - |
| PÇ10: Alanına ilişkin gerçekleştireceği her türlü araştırma, eğitim ve topluma hizmet faaliyetlerinde birey hak ve özgürlüklerine saygı duyar, toplumsal, ahlaki ve hukuki ilkelere uygun davranışlar sergiler. | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - |
| PÇ11: Güncel bilişim ve iletişim teknolojilerine ilişkin bilgi ve becerilerini geliştirir, bunlardaki yetkinliklerini alanıyla ilgili faaliyetlerde aktif şekilde kullanır. | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| PÇ12: İlahiyat alanında eğitim, araştırma ve topluma hizmet boyutlarında sorun çözme ve iyileştirmeye yönelik bireysel ve kurumsal düzeyde faaliyetler planlar ve bunların uygulanmasında sorumluluk üstlenir. | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - |
(5: Çok yüksek, 4: Yüksek, 3: Orta, 2: Düşük, 1: Çok düşük)
| DÖÇ No / Metin | Öğrenme Çıktıları | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ÖÇ1 | ÖÇ2 | ÖÇ3 | ÖÇ4 | ÖÇ5 | ÖÇ6 | ÖÇ7 | ÖÇ8 | ÖÇ9 | ÖÇ10 | |
| DÖÇ1: Kur'an-ı Kerim bilgisine, doğru tilavet becerisine ve yeterli ezbere sahip olma | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| DÖÇ2: Arapça temel kaynakları okuma ve anlama yetkinliğine sahip olma | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| DÖÇ3: İtikat, ibadet, ahlak ve muamelata dair usul ve esasları kavrama ve bu esasların dayandığı temelleri bilme | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - |
| DÖÇ4: Kur'an ve sünnet bütünlüğünü esas alan bir yaklaşıma sahip olma | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - |
| DÖÇ5: Bütüncül ve sistematik bir dini düşünce ve kavrayışa sahip olma | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - |
| DÖÇ6: Zaman ve mekâna göre ortaya çıkan farklı dini yaklaşımları doğru anlama ve tutarlı değerlendirme yetkinliğine sahip olma | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - |
| DÖÇ7: Din istismarı, şiddet, İslam karşıtlığı gibi dine ve topluma zararlı eğilimlere karşı söylem ve tutum geliştirebilme yetkinliğine sahip olma | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - |
| DÖÇ8: Farklı düşünce ve yorumlar karşısında saygı ve adaleti esas alma yetkinliğine sahip olma | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - |
| DÖÇ9: Kişi ve kurumlar yerine ilke ve değerleri üstün tutan bir anlayışa sahip olma | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - |
| DÖÇ10: Dinin temel kaynakları ve bilimsel verilere dayalı din eğitimi ve din hizmetleri verme yetkinliğine sahip olma | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - |
| DÖÇ11: Toplumun inanç, ibadet, ahlak, örf ve adetlerini İslam'ın temel kaynakları ışığında yorumlama ve toplumu aydınlatma yetkinliğine sahip olma | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - |
| DÖÇ12: Dini danışmanlık ve rehberlik bilgi ve becerisine sahip olma | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - |
| DÖÇ13: Akıl, bilgi, istişare, emanete riayet, ehliyet ve adalet gibi temel değerler/ilkeler ışığında çalışma ve sorumluluk üstlenebilme yetkinliğine sahip olma | - | - | - | X | - | - | - | - | - | - |
| DÖÇ14: İslam kültür, sanat ve medeniyeti hakkında temel ve bütüncül bilgilere sahip olma | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - |
Akreditasyon Yönetim Bilgi Sistemi Ahmet Yasin Aktürk Tarafından İlahiyat Fakültelerinin Hizmetine Sunulmak Amacıyla Yapılmıştır.
Tüm Hakları Kültür Bakanlığı Tarafından Tescilli ve Saklıdır. -2026-