| # | Öğrenim Çıktıları | Bilgi | Beceri | Yetkinlik |
|---|---|---|---|---|
| 1 | İslâm Mezhepleri Tarihi’ni konuları ve amaçları bakımından, ayrıca diğer din bilimleriyle ilişkisi açısından tanıyabileceksiniz. Ayrıca bilim dalının temel kaynaklarının özelliklerini ve kaynaklardan istifade metotlarını açıklayabilecek, din-mezhep ilişkisi hakkında ve mezhepler ile alâkalı temel kavramlar hususunda değerlendirmeler yapabileceksiniz. | |||
| 2 | Mezheplerin ortaya çıkış nedenlerini açıklayabilecek, Farklı din, kültür ve medeniyetlerle olan etkileşimlerin mezheplerin doğuşuna nasıl etkide bulunduğunu ayırt edebileceksiniz. Ayrıca Hz. Muhammed’in vefatından sonra Müslümanlar arasında ortaya çıkan sosyo-politik gelişmelerin mezheplerin doğuşuna etkisini açıklayabileceksiniz. | |||
| 3 | Ehl-i Sünnet ve’l-Cemaat’in oluşum sürecini görüşlerini ve teşekkül eden alt grupları hakkında yorum yapabileceksiniz. Ayrıca Ashâb-ı Hadis ve Selefîlik kavramlarının ifade ettiği anlamlar, doğuşu ve görüşleri hakkında bilgi edinerek etkilerini tartışabileceksiniz. Bununla birlikte Eş‘arîlik ve Mâturîdîlik mezheplerinin oluşum süreçleri, görüşleri, ileri gelen bilginleri ve yayılışını değerlendirebileceksiniz. | |||
| 4 | Şiîliğin ortaya çıkışı, kökeni ve lafzî-ıstılahî manalarını açıklayabileceksiniz. Bununla birlikte Şiîliğin ortaya çıkışında, siyasî ve dinî Şiîliği birbirinden ayırt edebilecek, Şiîliğin kökeniyle ilgili nazariyeleri değerlendirebileceksiniz. | |||
| 5 | Kâdıyânîlik, Caferiyye, Bektaşilik, Nusayrîlik, Dürzîlik ve Yezidîliğin tarihi gelişimini ifade edebilecek, Batınî fırkaların bağdaştırmacı karakterini açıklayabileceksiniz. |
Temel Ders Kitabı:
Onat, Hasan-Kutlu, Sönmez. İslam Mezhepleri Tarihi El Kitabı. Ankara: Grafiker Yayınları, 2012.
Yardımcı Kaynaklar:
• Onat, Hasan. Mezhep Kavramı ve Mezheplerin Doğuş Sebepleri. (İnternet) • Kutlu, Sönmez. Mezhepler Tarihine Giriş. İstanbul: Dem Yayınları, 2008. • Avcı, Metin. İmam Mâturîdî’nin Fikirlerinde Ebû Hanîfe’nin Etkisi. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2022. • Avcı, Metin. Kâ‘bî ve Eş‘arî’de Mu‘tezile Mukayesesi. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2024. • Kutlu, Sönmez. Selefiliğin Fikri Arkaplanı. Otto Yayınları, Ankara 2016. • İmam Mâturîdî ve Maturidilik, (ed. Sönmez Kutlu), 6. Baskı, Otto Yayınları 2015. • Keskin, Mehmet. Eş’ariliğin Teşekkül Süreci. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Basılmamış doktora tezi) • “Gadîr-i Hum”, “Sakîfetü Benî Sâide”, “Kâdıyânîlik”, “Nusayrîlik”, “Yezîdiyye”, “Ca‘feriyye”, “Bektaşîlik” maddelerinin TDV İslam Ansiklopedisinden okunması
| Hafta | Konu Başlığı | İlgili Kaynaklar | İş Yükü |
|---|---|---|---|
| 1 | Dersin İşlenişi ve Sınav hakkında genel bilgiler | Hoca anlatımı ve hocanın vereceği ders notları | Derse gelmeden önce temel kaynaktaki içindekiler bölümünü ayrıntılı olarak inceleyiniz. Dönem boyunca işlenecek olan konular ve başlıklardan haberdar olunuz. |
| 2 | İslam Mezhepleri TarihineGiriş ve Genel Kavramlar | Mezhep Kavramı ve Mezheplerin Doğuş Sebepleri (İnternet).İslam Mezhepleri Tarihi El Kitabı.Mezhepler Tarihine Giriş | Derse gelmeden önce verilen kaynaklardan ilgili kavramlar hakkında bilgi edininiz |
| 3 | Gadîr-i Hum, Kırtas Olayı,Üsame b. Zeyd Ordusu Meselesi | TDV İslam Ansiklopedisi, İlgili Başlıklar | Derse gelmeden önce bu başlıklar hakkında bilgi edininiz |
| 4 | Sakîfetü Benî Sâide Hilafet seçimi ve İlgili Meseleler | İslam Mezhepleri Tarihi El Kitabı.TDV İslam Ansiklopedisi, İlgili Başlıklar | Derse gelmeden önce temel kaynaktan ilgili konu başlığını okuyunuz. |
| 5 | Halife Ebû Bekir ve ÖmerDönemi | İslam Mezhepleri Tarihi El Kitabı. | Derse gelmeden önce temel kaynaktan ilgili konu başlığını okuyunuz. |
| 6 | Halife Osman ve Ali Dönemi | İslam Mezhepleri Tarihi El Kitabı. | Derse gelmeden önce temel kaynaktan ilgili konu başlığını okuyunuz. |
| 7 | Hakem Olayı, Cemel vak’ası, Sıffin Savaşı, Muâviye Dönemi ve Kerbelâ Olayı,Emevilerin Kuruluşu | İslam Mezhepleri Tarihi El Kitabı. | Derse gelmeden önce temel kaynaktan ilgili konu başlığını okuyunuz. |
| Arasınav | Arasınav Haftası | ||
| 8 | Ehl-i Sünnet ve Ebû Hanîfe | İmam Maturîdî’nin Fikirlerinde Ebû Hanîfe’nin Etkisi. | Derse gelmeden önce yardımcı kaynaklardan ilgili konu başlığını okuyunuz. |
| 9 | Mâtürîdîlik | İmam Mâturîdî ve Maturidilik.İmam Maturîdî’nin Fikirlerinde Ebû Hanîfe’nin Etkisi. | Derse gelmeden önce temel kaynaktan ilgili konu başlığını okuyunuz. |
| 10 | Eş‘arîlik | Eş’ariliğin Teşekkül Süreci.Kâ‘bî ve Eş‘arî’de Mu‘tezile Mukayesesi. | Derse gelmeden önce temel kaynaktan ilgili konu başlığını okuyunuz. |
| 11 | Selefîlik | Selefiliğin Fikri Arkaplanı. | Derse gelmeden önce temel kaynaktan ilgili konu başlığını okuyunuz. |
| 12 | Yezîdilik, Kadıyanilik | TDV İslam Ansiklopedisi, İlgili Başlıklar | Derse gelmeden önce temel kaynaktan ilgili konu başlığını okuyunuz. |
| 13 | Nusayrilik, Dürzilik, Alevilik-Bektaşilik, Caferilik | TDV İslam Ansiklopedisi, İlgili Başlıklar | Derse gelmeden önce temel kaynaktan ilgili konu başlığını okuyunuz. |
| 14 | Genel Tekrar | Hoca anlatımı, sorularla öğrencilerin katılımı eşliğinde | Tutulan Notların GözdenGeçirilmesi |
| Final | Final Haftası |
| Değerlendirme Türü | Açıklama | % |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 40 | |
| Final | 60 |
HARF NOTU BAREMİ: AA: 90-100 / BA: 80-89 / BB: 75-79 / CB:70-74 / CC: 60-69 / DC: 55-59 / DD: 50-54.
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi | Toplam |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil Haftalık Toplam Ders Saati) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi (Tekrar, Pekiştirme, Ön Çalışma vb.) | 14 | 2 | 28 |
| Ödev | - | - | 0 |
| Kısa Sınav | - | - | 0 |
| Kısa Sınav Hazırlık | - | - | 0 |
| Sözlü Sınav | - | - | 0 |
| Sözlü Sınav Hazırlık | - | - | 0 |
| Rapor (Hazırlık ve Sunum Süresi Dahil) | - | - | 0 |
| Proje (Hazırlık ve Sunum Süresi Dahil) | - | - | 0 |
| Sunum (Hazırlık Süresi Dahil) | - | - | 0 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Ara Sınav Hazırlık | 1 | 20 | 20 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı Hazırlık | 1 | 20 | 20 |
| Toplam İş Yükü | 98 | ||
| Toplam İş Yükü / 30 | 3.27 | ||
| Dersin AKTS Kredisi | 3 | ||
(5: Çok yüksek, 4: Yüksek, 3: Orta, 2: Düşük, 1: Çok düşük)
| PÇ No / Metin | Öğrenme Çıktıları | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ÖÇ1 | ÖÇ2 | ÖÇ3 | ÖÇ4 | ÖÇ5 | ÖÇ6 | ÖÇ7 | ÖÇ8 | ÖÇ9 | ÖÇ10 | |
| PÇ1: İlahiyat alanına ilişkin temel kavram ve kuramları bilir, bunları kullanarak güncel olay ve olguları açıklar. | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| PÇ2: Sahip olduğu yabancı dil bilgisi ile alanındaki yeni çalışmaları ve bilimsel gelişmeleri takip eder, elde ettiği yabancı literatürdeki bilgileri ilgililerle paylaşır. | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| PÇ3: Sosyal, kültürel ve evrensel değerleri benimser, araştırma, iletişim ve eylemlerinde erdemli davranışlar sergiler, tarihi ve kültürel mirasın aktarımına katkı sağlar. | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| PÇ4: Alanıyla ilgili karşılaştığı sorunları doğru bir şekilde tanımlar, bunlara disipliner ve disiplinlerarası çalışmalarla uygun çözüm ve alternatifler geliştirir ve bunları ilgili kurumlarla paylaşır. | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| PÇ5: Değişen ve gelişen yerel / küresel sosyal ve politik konjonktürü yakından takip eder ve yeni şartlara uygun anlayış ve yaklaşımlar geliştirir. | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| PÇ6: Dini anlayış ve uygulamaların bireysel, toplumsal ve evrensel boyuttaki yansımalarını fark eder. Toplumsal hayatta ortaya çıkan ihtiyaç ve sorunlara dini alandan bilimsel çözümler sunar ve bunları ilgili kurumlarla paylaşır. | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| PÇ7: Alanına ilişkin eğitimsel süreçleri etkin bir şekilde planlar, bu planları uygular ve mesleki ve akademik gelişimine yönelik sosyal, kültürel ve sanatsal etkinliklere katılır. | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| PÇ8: Alanına ilişkin akademik ve kültürel birikimi eleştirel bir yaklaşımla analiz eder, hayatı boyunca alanına ilişkin yeni öğrenme ortamlarına katılmaya istekli olur. | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| PÇ9: Sahip olduğu bilgi ve yetkinlikleri alanıyla ilgili eğitim, araştırma ve topluma hizmet faaliyetlerinde yetkin şekilde kullanır. | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| PÇ10: Alanına ilişkin gerçekleştireceği her türlü araştırma, eğitim ve topluma hizmet faaliyetlerinde birey hak ve özgürlüklerine saygı duyar, toplumsal, ahlaki ve hukuki ilkelere uygun davranışlar sergiler. | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| PÇ11: Güncel bilişim ve iletişim teknolojilerine ilişkin bilgi ve becerilerini geliştirir, bunlardaki yetkinliklerini alanıyla ilgili faaliyetlerde aktif şekilde kullanır. | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| PÇ12: İlahiyat alanında eğitim, araştırma ve topluma hizmet boyutlarında sorun çözme ve iyileştirmeye yönelik bireysel ve kurumsal düzeyde faaliyetler planlar ve bunların uygulanmasında sorumluluk üstlenir. | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
(5: Çok yüksek, 4: Yüksek, 3: Orta, 2: Düşük, 1: Çok düşük)
| DÖÇ No / Metin | Öğrenme Çıktıları | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ÖÇ1 | ÖÇ2 | ÖÇ3 | ÖÇ4 | ÖÇ5 | ÖÇ6 | ÖÇ7 | ÖÇ8 | ÖÇ9 | ÖÇ10 | |
| DÖÇ1: Kur'an-ı Kerim bilgisine, doğru tilavet becerisine ve yeterli ezbere sahip olma | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| DÖÇ2: Arapça temel kaynakları okuma ve anlama yetkinliğine sahip olma | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| DÖÇ3: İtikat, ibadet, ahlak ve muamelata dair usul ve esasları kavrama ve bu esasların dayandığı temelleri bilme | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| DÖÇ4: Kur'an ve sünnet bütünlüğünü esas alan bir yaklaşıma sahip olma | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| DÖÇ5: Bütüncül ve sistematik bir dini düşünce ve kavrayışa sahip olma | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| DÖÇ6: Zaman ve mekâna göre ortaya çıkan farklı dini yaklaşımları doğru anlama ve tutarlı değerlendirme yetkinliğine sahip olma | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| DÖÇ7: Din istismarı, şiddet, İslam karşıtlığı gibi dine ve topluma zararlı eğilimlere karşı söylem ve tutum geliştirebilme yetkinliğine sahip olma | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| DÖÇ8: Farklı düşünce ve yorumlar karşısında saygı ve adaleti esas alma yetkinliğine sahip olma | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| DÖÇ9: Kişi ve kurumlar yerine ilke ve değerleri üstün tutan bir anlayışa sahip olma | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| DÖÇ10: Dinin temel kaynakları ve bilimsel verilere dayalı din eğitimi ve din hizmetleri verme yetkinliğine sahip olma | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| DÖÇ11: Toplumun inanç, ibadet, ahlak, örf ve adetlerini İslam'ın temel kaynakları ışığında yorumlama ve toplumu aydınlatma yetkinliğine sahip olma | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| DÖÇ12: Dini danışmanlık ve rehberlik bilgi ve becerisine sahip olma | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| DÖÇ13: Akıl, bilgi, istişare, emanete riayet, ehliyet ve adalet gibi temel değerler/ilkeler ışığında çalışma ve sorumluluk üstlenebilme yetkinliğine sahip olma | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| DÖÇ14: İslam kültür, sanat ve medeniyeti hakkında temel ve bütüncül bilgilere sahip olma | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
Akreditasyon Yönetim Bilgi Sistemi Ahmet Yasin Aktürk Tarafından İlahiyat Fakültelerinin Hizmetine Sunulmak Amacıyla Yapılmıştır.
Tüm Hakları Kültür Bakanlığı Tarafından Tescilli ve Saklıdır. -2026-